Terug naar de kennisbank

Elke dag werken aan je breingezondheid: wat de wetenschap zegt

Geschreven door de redactie van Remind Bijgewerkt op

Een houten vlonderpad slingert door de duinen.

Bijna de helft van dementie wereldwijd hangt samen met factoren die je zelf kunt beïnvloeden. Bewegen, slapen, je hoofd uitdagen en gezond eten horen bij de leefstijlfactoren die onderzoek steeds weer noemt, en studies als FINGER laten zien dat juist de combinatie telt. Scherpte in de Remind-app vertaalt dat naar één vraag per dag: lig je vandaag op schema, voor jouw doen? Scherpte stelt geen diagnose.

Weten is niet het probleem

De meeste mensen weten wel wat goed is voor hun brein. Meer bewegen, goed slapen, je hoofd bezig houden, gevarieerd eten. Het lastige is het elke dag doen, en zien of wat je vandaag doet genoeg is.

Dat is jammer, want de winst zit juist in het volhouden. Een week goed slapen of een maand vaker wandelen verandert weinig als je het daarna weer loslaat. Wat je brein helpt, zijn gewoontes die je jaren meeneemt.

Wat onderzoek zegt over leefstijl en je brein

In 2024 bracht de Lancet Commission, een groep internationale onderzoekers, bijna de helft van alle gevallen van dementie wereldwijd in verband met veertien factoren die je kunt beïnvloeden. Te weinig bewegen is er één van. Andere zijn bijvoorbeeld hoge bloeddruk, roken en slecht horen.

Dat is een cijfer over de hele bevolking, geen persoonlijk risico. Het zegt niet dat jij een kans van zoveel procent hebt. Het zegt wel dat er veel ruimte is om zelf iets te doen.

De LIBRA-index van Maastricht University kijkt op een vergelijkbare manier naar leefstijl. In de bijgewerkte versie, LIBRA2, telt die vijftien factoren mee. Daar horen ook slaap, een gezond eetpatroon en mentaal actief blijven bij. Hoe LIBRA werkt, lees je in wat is LIBRA? De leefstijlscore voor je brein.

Waarom de combinatie telt: het FINGER-onderzoek

Een van de bekendste studies naar leefstijl en het brein komt uit Finland. In het FINGER-onderzoek volgden onderzoekers ruim 1200 oudere volwassenen met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang. De helft kreeg twee jaar lang een programma met voedingsadvies, beweging, cognitieve training en controle van bloeddruk en andere risicofactoren. De andere helft kreeg algemene gezondheidsinformatie.

Na twee jaar presteerde de groep met het programma beter op de cognitieve testen. Het ging dus niet om één ding, maar om meerdere dingen tegelijk, en om het volhouden ervan. Meer over FINGER en de vervolgstudies lees je in het nut van leefstijl en preventie voor breingezondheid.

Zes pijlers die je Scherpte beïnvloeden

Vier ervan meet Scherpte elke dag, de andere twee noteer je zelf. Bij elk ervan staat wat onderzoek zegt, en hoe Scherpte het in de app volgt.

  • Bewegen

    Bewegen is een van de best onderbouwde dingen die je voor je brein kunt doen, en het staat bij de Lancet Commission en in LIBRA. Scherpte leest je beweging automatisch uit je telefoon of horloge. Meer in bewegen en je brein.

  • Slapen

    Tijdens je slaap herstelt je brein. LIBRA2 telt slaap mee als een van de factoren. Scherpte leest je nacht uit de apps die je al gebruikt, of je vult hem zelf in. Meer in slaap en je brein.

  • Denken

    Je hoofd uitdagen houdt het actief. Mentaal actief blijven is een van de LIBRA-factoren, en cognitieve training was een van de onderdelen van FINGER. In Remind doe je dat met korte breingames. Meer in cognitief actief blijven en je brein.

  • Eten

    Een gevarieerd, plantrijk eetpatroon hangt samen met een betere breingezondheid. Voeding staat in LIBRA en voedingsadvies was een onderdeel van FINGER. Scherpte kijkt naar je week, niet naar één maaltijd. Meer in voeding en je brein.

  • Rust

    Rust meet Scherpte niet elke dag. Je noteert het zelf: een kort dutje, yoga, een ademhalingsoefening of meditatie. Mindfulness uit Apple Gezondheid telt vanzelf mee. Rust telt alleen in je voordeel: op een dag dat je het noteert, gaat je score omhoog, nooit omlaag.

  • Bijpraten

    Sociale contacten staan bij de Lancet Commission en in LIBRA2. Ook bijpraten noteer je zelf: iemand gesproken, samen gegeten, een club of groep, of gebeld. Het telt in je voordeel, en de dag erna nog mee. Meer in sociale contacten en je brein.

Hoe Scherpte meet: jouw ritme, dit moment

Een score die je vergelijkt met een ander, of met een perfecte dag, helpt je niet om iets vol te houden. Scherpte werkt daarom vanuit een paar principes.

  • Tegen je eigen ritme. Scherpte kijkt naar wat voor jou gewoon is, zoals hoe lang je meestal slaapt. Je score geldt alleen voor jou.
  • Op dit moment van de dag. Om tien uur ‘s ochtends heb je nog niet alles gedaan, en dat hoeft ook niet. Scherpte kijkt of je op schema ligt voor het moment waarop je kijkt, van het moment dat je opstaat tot je naar bed gaat.
  • Eén score. Je ziet elke dag één getal, met daaronder hoe het met elk onderdeel gaat: op schema, voor, achter of afgerond.
  • Eén volgende stap. Loop je achter, dan zie je wat je vandaag nog kunt doen. Niet tien adviezen, maar één ding dat haalbaar is.
  • Zonder schuldgevoel. Een dag achter is geen falen. Morgen begint opnieuw.

Wat Scherpte wel is, en wat niet

Scherpte is wel Scherpte is niet
Een dagelijkse score voor wat je doet voor je brein Een test op dementie
Gemeten tegen je eigen ritme Een vergelijking met anderen
Een hulp om vol te houden wat ertoe doet Een diagnose of een persoonlijke risicoberekening
Gratis in de Remind-app Een vervanging van je huisarts

Bronnen