De LIBRA leefstijltest en breingezondheid

Waarom leefstijl ertoe doet bij breingezondheid

Steeds meer onderzoek laat zien dat dementie en cognitieve achteruitgang niet alleen worden bepaald door leeftijd of erfelijkheid. Ook leefstijl en gezondheid spelen een belangrijke rol.

Een grote internationale analyse, gepubliceerd in The Lancet (opent in een nieuw venster), laat zien dat ongeveer 40 procent van de gevallen van dementie samenhangt met factoren die in principe beïnvloedbaar zijn. Denk aan beweging, bloeddruk, gehoor, roken, depressie en sociale contacten.

Deze inzichten vormen de basis voor een preventieve aanpak van breingezondheid. Niet door één factor aan te pakken, maar door het geheel te bekijken.

Wat is de LIBRA vragenlijst?

LIBRA staat voor Lifestyle for Brain Health. Het is een vragenlijst die verschillende leefstijl- en gezondheidsfactoren samenbrengt in één overzicht.

De vragen gaan onder andere over:

• beweging
• voeding
• mentale en sociale activiteiten
• hart- en vaatgezondheid
• stemming en stress
• slaap en algemene gezondheid

Elke factor is gekozen op basis van wetenschappelijk onderzoek waarin een verband is gevonden met cognitieve achteruitgang of dementie. De uitkomst is geen diagnose, maar een beeld van risicofactoren en beschermende factoren.

Klinische herkomst en validiteit

De LIBRA-methodiek is ontwikkeld door onderzoekers aan de Maastricht University. In recente publicaties is de vragenlijst verder doorontwikkeld tot LIBRA2 (opent in een nieuw venster), waarbij de onderliggende factoren opnieuw zijn beoordeeld op basis van actuele wetenschappelijke kennis.

LIBRA wordt gebruikt als hulpmiddel om:

• leefstijlgerelateerde risico’s zichtbaar te maken
• preventie te ondersteunen
• veranderingen over tijd te volgen

Het is geen medisch diagnostisch instrument, maar een wetenschappelijk onderbouwde manier om inzicht te krijgen in factoren die samenhangen met breingezondheid.

Leefstijl, preventie en de FINGER-studie

De aanpak achter LIBRA sluit aan bij de FINGER-studie (opent in een nieuw venster). In deze grote internationale studie werd onderzocht of een combinatie van leefstijlinterventies invloed heeft op cognitieve achteruitgang.

De resultaten lieten zien dat deelnemers die begeleiding kregen op meerdere leefstijldomeinen, zoals voeding, beweging, cognitieve training en cardiovasculaire gezondheid, minder achteruitgang vertoonden dan de controlegroep.

In Nederland loopt de FINGER-NL (opent in een nieuw venster) studie, waarin deze aanpak verder wordt onderzocht binnen de Nederlandse zorgcontext.

Deze studies laten zien dat leefstijl ertoe doet en dat het zinvol is om risico’s en veranderingen systematisch te volgen.

Waarom herhalen belangrijk is

De LIBRA test geeft een momentopname. Maar leefstijl en gezondheid veranderen in de loop van de tijd.

Door de vragenlijst opnieuw in te vullen, wordt zichtbaar:

• wat gelijk blijft
• waar verbetering optreedt
• waar mogelijk extra aandacht nodig is

Juist deze vergelijking over tijd maakt de test waardevol voor het volgen van breingezondheid.

De rol van LIBRA binnen Remind

Binnen Remind wordt de LIBRA leefstijltest gebruikt als één van de eerste bouwstenen van je persoonlijke breinprofiel.

Concreet gebeurt dit op drie manieren:

• Startpunt voor inzicht De uitkomst van de test laat zien welke leefstijlfactoren bij jou sterk zijn en welke mogelijk aandacht vragen. Dit helpt om signalen beter te begrijpen en te plaatsen.
• Context voor andere metingen Remind combineert de LIBRA-uitkomsten met andere gegevens, zoals cognitieve tests, geheugentaken en digitale signalen. De leefstijlcontext helpt om deze metingen beter te interpreteren.
• Monitoring over tijd Door de test periodiek te herhalen, kan Remind veranderingen volgen. Niet om conclusies te trekken op basis van één meting, maar om patronen over langere tijd zichtbaar te maken.

Onderzoek laat zien dat het combineren van vragenlijsten met digitale biomarkers kan bijdragen aan eerder en rijker inzicht in veranderingen in breingezondheid.

Binnen de app worden deze inzichten stap voor stap gepresenteerd. Dit biedt ruimte voor uitleg, context en, waar relevant, praktische vervolgstappen.

Het belang van een multi-modale benadering

Binnen Remind wordt de LIBRA leefstijltest niet op zichzelf gebruikt. Breingezondheid is complex en laat zich zelden vangen in één meting. Juist door verschillende typen signalen te combineren, ontstaat een betrouwbaarder en completer beeld.

Daarom werkt Remind met een multi-modale aanpak, waarin leefstijl, cognitieve tests en digitale biomarkers samen worden bekeken. De LIBRA test biedt context en inzicht in beïnvloedbare risicofactoren, terwijl andere metingen helpen om veranderingen in cognitief functioneren over tijd te volgen. Door deze informatie te combineren, wordt het mogelijk om signalen beter te duiden en losse uitkomsten in perspectief te plaatsen.

Tot slot

De LIBRA leefstijltest is gebaseerd op jarenlang internationaal onderzoek en sluit aan bij actuele inzichten in dementiepreventie en breingezondheid. Het is geen voorspelling en geen diagnose, maar een hulpmiddel om leefstijlgerelateerde risico’s en veranderingen zichtbaar te maken.

In combinatie met andere metingen draagt de test bij aan een beter begrip van breingezondheid over tijd.