Het effect van de nierfuncties op breingezondheid.
De nieren en het brein lijken op het eerste gezicht weinig met elkaar te maken te hebben. Toch zijn ze nauw verbonden. Beide organen zijn sterk afhankelijk van een fijn netwerk van kleine bloedvaten. Als die vaten beschadigd raken, heeft dat gevolgen voor zowel de nieren als het brein.
Onderzoek laat zien dat mensen met een verminderde nierfunctie vaker last hebben van cognitieve achteruitgang. Daarom is chronische nierschade opgenomen als risicofactor binnen de LIBRA-score voor breingezondheid.
De nierfunctie wordt meestal beoordeeld met bloed- en urineonderzoek. Daarbij wordt gekeken naar:
de eGFR-waarde, een maat voor hoe goed de nieren het bloed filteren
de aanwezigheid van eiwit in de urine
Een verlaagde nierfunctie betekent dat afvalstoffen en vocht minder goed worden afgevoerd. Dit kan geleidelijk ontstaan en lange tijd weinig klachten geven.
Kwetsbaarheid van kleine bloedvaten
De kleine bloedvaatjes in de nieren en in het brein lijken sterk op elkaar. Factoren zoals hoge bloeddruk, diabetes en roken beschadigen deze vaatjes op meerdere plekken tegelijk.
Ophoping van afvalstoffen
Als de nieren minder goed werken, kunnen bepaalde afvalstoffen zich ophopen in het lichaam. Dit kan leiden tot vermoeidheid, concentratieproblemen en een verminderd denkvermogen.
Samenhang met andere aandoeningen
Verminderde nierfunctie komt vaak samen voor met hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten. Deze combinatie vergroot het risico op schade aan het brein.
Signaal van langdurige belasting
Nierschade ontstaat meestal niet plotseling. Het is vaak een teken dat het lichaam langdurig is blootgesteld aan ongunstige omstandigheden zoals hoge bloeddruk of slechte bloedsuikerregulatie.
“Mijn nieren hebben niets met mijn brein te maken”
Nieren en brein delen hetzelfde kwetsbare vaatstelsel. Schade aan het ene orgaan wijst vaak op risico’s voor het andere.
“Als ik geen klachten heb, is er geen probleem”
Een verminderde nierfunctie geeft vaak pas laat klachten. Schade kan al aanwezig zijn voordat je iets merkt.
“Nierschade is onvermijdelijk bij ouder worden”
De nierfunctie neemt met de leeftijd wat af, maar duidelijke nierschade is geen normaal onderdeel van ouder worden en verdient aandacht.
“Er is niets aan te doen”
Hoewel bestaande schade niet altijd te herstellen is, kan verdere achteruitgang vaak worden vertraagd of voorkomen.
Houd bloeddruk en bloedsuiker goed onder controle
Dit zijn de belangrijkste factoren om verdere nierschade te voorkomen en tegelijk het brein te beschermen.
Gebruik medicatie zoals afgesproken
Sommige medicijnen beschermen de nieren en verlagen het risico op verdere schade. Stop hier nooit zomaar mee zonder overleg.
Wees voorzichtig met pijnstillers
Veelvuldig gebruik van bepaalde pijnstillers kan de nieren belasten. Overleg met je huisarts als je ze regelmatig nodig hebt.
Zorg voor voldoende, passende vochtinname
Voldoende drinken ondersteunt de nierfunctie, tenzij je arts iets anders heeft geadviseerd.
Laat je nierfunctie controleren
Zeker als je diabetes, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten hebt, is regelmatige controle belangrijk.
Extra ondersteuning is verstandig als:
de nierfunctie verder achteruitgaat
meerdere risicofactoren tegelijk aanwezig zijn
je twijfelt over medicatie of leefstijladviezen
De huisarts of internist kan samen met je kijken hoe verdere schade zo goed mogelijk wordt voorkomen.
We hebben bij Remind de 15 belangrijkste beïnvloedbare factoren voor je verzameld. Je kunt ze ieder afzonderlijk bekijken en lezen wat de manieren zijn om hier mee om te gaan:
Veelgestelde vragen
