Het effect van je overgewicht op breingezondheid.
Overgewicht is een gevoelig onderwerp, zeker naarmate je ouder wordt. Veel mensen hebben in de loop van hun leven meerdere pogingen gedaan om af te vallen en zijn daar soms moedeloos van geworden. Toch speelt gewicht een belangrijke rol in breingezondheid. Niet vanwege uiterlijk, maar omdat extra vetweefsel invloed heeft op ontsteking, bloedvaten en stofwisseling.
In de LIBRA-score wordt vooral overgewicht en obesitas in de middelbare leeftijd gezien als een risicofactor voor latere cognitieve achteruitgang en dementie.
Overgewicht wordt vaak bepaald met de Body Mass Index, een verhouding tussen lengte en gewicht:
een BMI tussen 25 en 30 wordt gezien als overgewicht
een BMI van 30 of hoger als obesitas
Daarnaast is buikomvang belangrijk. Vet rond de buik is actiever en schadelijker dan vet op andere plekken, ook als de BMI niet extreem hoog is.
Chronische ontsteking
Vetweefsel, vooral rond de buik, produceert stoffen die ontsteking in het lichaam bevorderen. Langdurige laaggradige ontsteking wordt in verband gebracht met versnelde hersenveroudering.
Insulineresistentie en diabetes
Overgewicht vergroot de kans op insulineresistentie en diabetes. Deze aandoeningen beschadigen bloedvaten en verstoren de energievoorziening van hersencellen.
Schade aan bloedvaten
Overgewicht hangt samen met hoge bloeddruk en hoog cholesterol. Dit belast de bloedvaten in het hele lichaam, ook die in de hersenen.
Beperking van beweging en slaap
Extra gewicht kan bewegen lastiger maken en vergroot de kans op slaapproblemen zoals slaapapneu. Minder bewegen en slechter slapen versterken het risico op cognitieve achteruitgang.
“Een paar kilo extra kan geen kwaad”
Kleine overschrijdingen zijn niet meteen een probleem, maar langdurig overgewicht verhoogt het risico op andere risicofactoren die samen het brein belasten.
“Afvallen op latere leeftijd heeft geen zin”
Ook op latere leeftijd kan een bescheiden gewichtsverlies leiden tot betere bloeddruk, bloedsuiker en mobiliteit. Dat is gunstig voor breingezondheid.
“Je moet veel afvallen om effect te hebben”
Onderzoek laat zien dat al 5 tot 7 procent gewichtsverlies bij overgewicht meetbare gezondheidswinst kan geven.
“Diëten werken toch niet”
Strenge diëten werken vaak tijdelijk. Langzame, haalbare veranderingen in eetpatroon en beweging zijn beter vol te houden en effectiever op de lange termijn.
Focus op gedrag, niet op cijfers
Het doel is niet een ideaal gewicht, maar een leefstijl die je volhoudt en je lichaam ondersteunt.
Eet regelmaat en structuur
Vaste maaltijden en bewuste tussendoortjes helpen om overeten te voorkomen en bloedsuiker stabiel te houden.
Kies verzadigende voeding
Eiwitten en vezels zorgen voor een langer verzadigd gevoel. Groente, peulvruchten, volkoren producten en eiwitrijke voeding helpen daarbij.
Beweeg op een manier die past
Niet alles hoeft intensief te zijn. Wandelen, fietsen, zwemmen, tuinieren of dansen dragen allemaal bij. Regelmaat is belangrijker dan intensiteit.
Beperk langdurig stilzitten
Lang zitten heeft negatieve effecten, los van sport. Regelmatig opstaan en bewegen helpt.
Als je al langere tijd worstelt met gewicht, of als overgewicht samengaat met diabetes, hoge bloeddruk of gewrichtsklachten, kan begeleiding door een diëtist of leefstijlcoach helpen. Ondersteuning is geen zwakte, maar vergroot de kans op succes.
We hebben bij Remind de 15 belangrijkste beïnvloedbare factoren voor je verzameld. Je kunt ze ieder afzonderlijk bekijken en lezen wat de manieren zijn om hier mee om te gaan:
Veelgestelde vragen
